Spelenderwijs het probleem ontrafelen


Recensies


Klik op de naam voor de recensie.

Josje Fermont, speltherapeut

Josje FermontEllen Hollink was jarenlang als maatschappelijk werker verbonden aan basisscholen in zogenaamde achterstandswijken.

Na haar Pensionering heeft ze haar ervaringen als maatschappelijk werker op papier gezet. dat resulteerde in haar boek: “Spelenderwijs het probleem ontrafelen.”

In haar boek beschrijft ze hoe ze kinderen uit kwetsbare delen van de samenleving- vaak met gecombineerde (complexe) problemen benadert, zich verdieptin de achtergronden en de mogelijkheden om bij te dragen aan een verbetering van hun leven en leefsituatie.

Doordat Ellen uitgaat van de unieke situatie van (voor) elk kind, volgt ze niet direct een vaststaande methode.

Het inzetten van speelse werkvormen (door haar grotendeels zelf ontwikkeld) is een vast onderdeel van haar begeleiding. Ze laat het belang van een systematische benadering zien, waarbij de rol en de betekenis van de ouder(s), de school , de begeleiders en de leefomgeving worden meegenomen.

Haar benadering is onconventioneel met een sterk (e) intuïtieve inslag, die gekleurd is door haar persoonlijke levenservaring -onder andere- haar oudste kleinkind heeft het syndroom van down (Trisomie). Het boek is voorzien van talrijke,verhelderende praktijkvoorbeelden t.a.v. moeilijke thema’s zoals: rouwverwerking, mishandeling en seksueel misbruik, pestgedrag, scheiding (in breed verband) en vluchtelingen problematiek.

Het boek is de moeite waard om te lezen en (om ) ook toe te passen in (bij) het werken met kinderen in moeilijke omstandigheden.

Josje Fermont, speltherapeut, website: "De Speelplaats"




Ali Kras, Interne begeleider en collega

Ali KrasIk heb het voorrecht gehad om een aantal jaren als interne begeleider(I.Ber) op een school in Rotterdam-Zuid (Charlois) samen met Ellen de school maatschappelijk werker te mogen werken.

Op deze school hadden we te maken met uiteenlopende problematiek zoals onder anderen: verwaarlozing, mishandeling, gezinnen met financiële problemen, maar er waren ook laag opgeleide ouders een ouder gezinnen met de nodige problemen.

Binnen de school heb ik als Iber de aanwezigheid van een school maatschappelijk werker altijd als een meerwaarde ervaren.

Voor leerlingen, leerkrachten de iber en ouders was de weg naar de smwer erg laagdrempelig. Dat kwam omdat Ellen in de school en op het schoolplein vaak te vinden was en ook meedeed aan ouderbijeenkomsten of koffiemorgens, dus een afspraak was dan snel gemaakt.

Bovendien maakte ze deel uit van het team.

Van dichtbij heb ik de aanpak van haar methode meegemaakt zoals de kindgerichte benadering waardoor kinderen zich snel op hun gemak voelde,de inzet van de zelfontwikkelde spelvormen en de emoji’s. Die zowel individueel maar ook in groepsverband werden gebruikt.

Soms kwamen kinderen vanuit zichzelf naar mij toe om te vragen of juf Ellen er was, zij gingen vaak graag naar haar toe, omdat zij op dat moment behoefte hadden om met haar te praten.

Door de invulling van haar methode kwam Ellen dichter bij de belevingswereld van het kind, waardoor het kind ook zijn emoties kon laten zien.

Aan de hand van de gemaakte tekening of het kleiwerk van het kind verliep het gesprek veel gemakkelijker en op een dieper nivo, waardoor samen aan de problematiek gewerkt kon worden.

In eerste instantie werkte Ellen met het kind alleen en in een later stadium met ouders, leerkrachten en Iber.

Het was mooi om te zien dat volgens de leerkrachten het kind in de groep minder gestrest was, zich opener durfde op te stellen en een rustiger gedrag liet zien, wat ook weer een positieve invloed had op de sfeer in de groep en het leerresultaat van het kind.

Na toestemming van ouders mocht ik (als Iber) een aantal keren aanwezig zijn tijdens een gesprek van een kind met Ellen of het werken met een spelvorm. Ik ervaarde de sfeer als ontspannen.Mede door de inrichting van de speel/werkruimte, de kindgerichte benadering (het kind staat centraal) en de verschillende spelvormen voelde het kind zich snel op zijn gemak,maar zich ook gehoord en begrepen. Er werd samen naar oplossingen gezocht waar het kind een belangrijk aandeel in had. Er werd dus zoals de titel van het boek ook laat zien. Spelenderwijs het probleem ontrafelt.

Dit wens je toch ieder kind in een probleemsituatie toe.

Ik zou me geen school zonderschool maatschappelijk werker met deze methode kunnen voorstellen!!


Lieke van Duin, auteur van en over kinderboeken



"Onmisbaar voor professionals in onderwijs en opvoeding"

Lieke van Duin, auteur van en over kinderboekenSpelenderwijs het probleem ontrafelen is een onmisbaar boek voor iedereen die te maken heeft met kinderen in problematische situaties. Auteur Ellen Hollink-Wolda schreef het vanuit haar jarenlange ervaring als schoolmaatschappelijk werkster in Rotterdam-Zuid, waar veel kwetsbare, sociaal-zwakke gezinnen wonen met allerlei verschillende culturele achtergronden. Ze werkte met kinderen met een taalachterstand (bijvoorbeeld doordat ze uit een vluchtelingengezin kwamen), met getraumatiseerde kinderen, kinderen die te maken hadden met verwaarlozing, mishandeling, eerwraak, scheiding van ouders, overlijden, seksueel misbruik, kinderen met een laag zelfbeeld, hoogsensitieve kinderen, pesten, meisjes die werden lastiggevallen door jongens, etc. Twee opvallende punten in haar uit het leven gegrepen ‘methode’ maken indruk:

Het kind staat onvoorwaardelijk centraal.

Het kind bepaalt wat er gebeurt, bepaalt letterlijk en figuurlijk de afstand tot de schoolmaatschappelijk werker en de intensiteit van samenwerken en samenspelen. De werkwijze - ontwikkeld vanuit de belevingswereld van het kind – is zeer liefdevol, respectvol en behoedzaam naar het kind, met volle aandacht voor zijn/haar verhaal, ook als dat verhaal niet klopt met de feiten. Voorwaarde is: laagdrempelig beginnen, eerst een veilige sfeer scheppen, en altijd in overleg met school en ouders.

De methode getuigt van een grote sociale, flexibele creativiteit en vindingrijkheid

De auteur ontwikkelde 38 verschillende creatieve spelvormen, afgestemd op de behoeften van het kind. Voorbeelden: een kwartetspel over keuzes maken (met bijvoorbeeld een kwartet met de vraag: Je krijgt een klap van een kind. Wat doe je? waarbij vier antwoordmogelijkheden gekozen kunnen worden), een waardespel met centen, een familie-opstelling tekenen, rollenspelen, een plakboek maken over een overleden dierbare, een spel met emoji’s, spellen met cirkels (zoals een boosheidscirkel, angstcirkel, cirkel van blijheid en verdriet, cirkel met schoolsituaties, cirkel met geheimen), een levenslijn tekenen, een ecogram (overzicht van informeel sociaal netwerk) maken, gebeurtenissen bijhouden in een schrift of dagboek, spel met vinger- of handpoppen, rituelen (zoals een boom planten om een overleden opa te gedenken), een strip met tekstballonnetjes tekenen, het tekenen van fysieke pijnplekken (bij mishandeling en sexueel misbruik), het uiten van gevoelens op een trommel of op boetseerklei, het stoplicht- en kleurenspel, het fysiek wegen van problemen (met een rugzak die steeds zwaarder wordt gevuld tot het kind stop zegt), een confrontatiespel na pestgedrag, etc.

Het boek is geschreven vanuit een diepe liefde voor kinderen die het moeilijk hebben. Er spreekt betrokkenheid uit, warmte, tact (ook met ouders), geduld, wijsheid, inventiviteit, voorzichtigheid, niet oordelen en op tijd gespecialiseerde instanties inschakelen. Bovendien is het buitengewoon boeiend om te lezen hoe de auteur via spel moeilijke situaties aanpakte, soms zelfs zeer heftige situaties, waarin het een kind streng verboden was om over een familiegeheim te vertellen. Die verhalen ontroerden mij evenzeer als de befaamde televisieserie Klassen (Human). Dit alles maakt Spelenderwijs het probleem ontrafelen tot een uiterst waardevol boek, niet alleen voor schoolmaatschappelijk werkers maar voor alle professionals die met kinderen werken.

Lieke van Duin, auteur van en over kinderboekenwebsite: "Lieke van Duin"